Denizcilik Sektöründe Tahribatsız Muayene ve Klas Gereklilikleri
Bir geminin sefere devam edebilmesi, klas kuruluşunun onayına bağlıdır ve bu onay ölçülmüş kalınlık verisine dayanır. Deniz suyu, balast tanklarındaki nemli ortam, yük kaynaklı yorulma ve kavitasyon, gemi gövdesini sürekli bir bozunma sürecine sokar. Periyodik muayeneler bu bozunmanın hangi hızda ilerlediğini ortaya koyar ve sac değişiminin gerekip gerekmediğine bu veriyle karar verilir.
Tersanelerde iki farklı iş bir arada yürür. Yeni inşa tarafında kaynak kalitesinin klas kurallarına uygunluğunun doğrulanması, bakım ve onarım tarafında ise mevcut yapının kalan kesitinin ölçülmesi gerekir. Havuz süresi maliyetli olduğu için her iki tarafta da muayene hızı ve hazırlık süresi belirleyici parametrelerdir.
Gemi Gövdesi Kalınlık Ölçümü
Klas muayenelerinin merkezinde gövde sacı kalınlık ölçümü yer alır. Binlerce noktada yapılan ölçüm, orijinal kalınlığa göre kayıp oranını ortaya koyar ve bu oran ilgili klas kuralındaki sınır değerlerle karşılaştırılır. Kaplama üzerinden ölçüm yapabilen prob teknolojileri, boyanın kazınması ihtiyacını azaltarak muayene süresini kısaltır ve koruyucu kaplamanın bütünlüğünü korur. Güverte, ambar bölmeleri, perde yapıları ve balast tankları ölçümün yoğunlaştığı bölgelerdir.
Yeni İnşa ve Onarım Kaynaklarının Muayenesi
Yeni inşa ve onarım kaynaklarında hacimsel kusurların tespiti ile boyutlandırılması gerekir. Ultrasonik dizi yöntemleri, radyasyon güvenlik alanı gerektirmemesi nedeniyle aynı anda birçok ekibin çalıştığı tersane ortamında önemli bir operasyonel avantaj sağlar. Yüksek gerilme yoğunluğu bulunan bağlantı bölgelerinde, dümen boğazında, şaft yataklarında ve güverte donanımlarında ise yüzeye açılan çatlakların tespiti öne çıkar. Boya sökülmeden çalışabilen elektromanyetik yöntemler, hazırlık süresini kısaltarak havuz ekonomisine doğrudan katkı verir.
Koruyucu Kaplama ve Tank İçi Muayene
Deniz ortamında kaplama bütünlüğü, korozyona karşı ilk ve en ekonomik savunma hattıdır. Kuru film kalınlığı ölçümü ile koruyucu boyanın şartnameye uygunluğu doğrulanır, kaplamadaki gözenek ve süreksizlikler ise yüksek gerilim esaslı yöntemlerle tespit edilir. Balast tanklarının, çift cidar boşluklarının ve makine dairesindeki erişilemeyen hacimlerin görsel muayenesi, insan girişi gerektirmeden yapılabildiğinde hem zaman kazancı hem de iş güvenliği kazanımı sağlar. Kapalı hacme giriş, tersanelerde en yüksek riskli işlerden biridir.
Denizcilik Sektöründe Standartlar
Gemi gövdesi kalınlık ölçümleri, uluslararası klas kuruluşları birliğinin ortak kuralları ile klas kuruluşlarının kendi düzenlemeleri çerçevesinde yapılır. Türk bayraklı gemilerde ilgili ulusal klas kuruluşunun kuralları geçerlidir. Kaynak muayenesi EN ISO 17640 ve EN ISO 17636 kapsamında, kuru film kalınlığı ölçümü ASTM D7091 ile yürütülür. Yeni inşada kaynak kalite gereklilikleri EN ISO 3834 ile tanımlanır.
Denizcilik ve Tersanelerde Sıklıkla Kullanılan Tahribatsız Muayene Yöntemleri
Ultrasonik Test. Gemi gövdesi, güverte ve tank yapılarında klas muayeneleri kapsamındaki kalınlık ölçümlerinin temel yöntemidir. Kaplama üzerinden ölçüm yapabilen problarla hazırlık süresini kısaltır.
Phased Array & TOFD. Yeni inşa ve onarım kaynaklarında hacimsel kusurların tespiti ve boyutlandırılmasını sağlar. Radyasyon alanı gerektirmediği için tersane ortamında kesintisiz uygulanabilir.
Manyetik & Penetrant Testi. Dümen boğazı, şaft yatakları, güverte donanımı ve yüksek gerilmeli bağlantı bölgelerinde yüzey çatlaklarının tespitinde kullanılır.
Eddy Current. Boya sökülmeden yüzey çatlağı taraması yapılmasını sağlar. Açık deniz yapılarının kaynaklı düğüm noktalarında yaygın olarak tercih edilir.
Boya Kalınlık Ölçümü. Koruyucu kaplamanın şartnameye uygunluğunun doğrulanmasını sağlar. Deniz ortamında korozyona karşı ilk savunma hattının kontrolüdür.
Videoskop. Balast tanklarının, çift cidar boşluklarının ve erişilemeyen hacimlerin insan girişi gerektirmeden incelenmesini sağlar.
Bunların yanında Endüstriyel Radyografi, Holiday Dedektörleri, XRF Analiz Cihazları ve Sertlik Ölçüm Cihazları gibi çözümler de denizcilik ve tersane uygulamalarında yaygın olarak kullanılmaktadır
